«Tarkovsky (Original Motion Picture Soundtrack)» یک مجموعه ۵ سیدی از موسیقی متن اصلی پنج فیلم نخست و شاخص آندری تارکوفسکی (Andrei Tarkovsky)، کارگردان افسانهای سینمای شوروی، است که در ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ (۴ سپتامبر ۲۰۲۶) منتشر شد. این مجموعه که موسیقی متن فیلمهای «کودکی ایوان (Ivan's Childhood)»، «آندری روبلف (Andrei Roublev)»، «سولاریس (Solaris)»، «آینه (Mirror)» و «استاکر (Stalker)» را در بر میگیرد، حاصل همکاری دو آهنگساز برجسته شوروی است: ویاچسلاو آوچینیکوف (Vyacheslav Ovchinnikov) برای دو فیلم نخست و ادوارد آرتمیف (Eduard Artemyev) برای سه فیلم بعدی.
دانلود آلبوم Tarkovsky: سفری در میان موسیقی متن پنج شاهکار سینمای شوروی
این مجموعه بهوضوح مسیر تحول موسیقی فیلم تارکوفسکی را نشان میدهد. ویاچسلاو آوچینیکوف (۱۹۳۶-۲۰۱۹)، آهنگساز و رهبر ارکستر، موسیقی دو فیلم نخست را با نوشتار ارکسترال و کرال خلق کرد؛ آثاری که ریشه در سنت موسیقی کلاسیک روسیه داشتند.در سوی دیگر، ادوارد آرتمیف (۱۹۳۷-۲۰۲۲)، چهره محوری موسیقی الکترونیک شوروی و از نخستین کاربران سینتیسایزر فوتوالکترونیک ANS، برای سه فیلم بعدی فضایی کاملا متفاوت ساخت.
سولاریس (۱۹۷۲) با درونهای انتزاعی سینتیسایزر و ارگ تصفیهشده بر روی سینتیسایزر ANS ساخته شد. آینه (۱۹۷۵) اثری متراکمتر و همنشین سولاریس محسوب میشود، و استاکر در آن لایههایی از سینت، فلوت، هارپسیکورد و تار برای ساخت تم اصلی فیلم به کار رفت.
فضای موسیقایی: انتزاع، درون و ارگانیک
موسیقی این مجموعه ترکیبی است از ارکسترال، کرال و الکترونیک انتزاعی. منتقدان اشاره کردهاند که آثار آرتمیف و آوچینیکوف ممکن است «برای گوش مدرن ناقص به نظر برسند»، اما با بازسازی همدلانه بهگونهای ارائه شدهاند که «تا حد امکان به آنچه تماشاگران در نمایشهای اصلی فیلم میشنیدند، نزدیک باشند». این رویکرد، بهجای تلاش برای صیقل دادن صداهای قدیمی، اصالت و حس زمانه را حفظ کرده است.
هر دیسک به یک فیلم اختصاص دارد. دیسک «کودکی ایوان» شامل ۱۱ قطعه است که فضایی لیریک و مرثیهوار برای تراژدی کودکیای که جنگ بلعیده، خلق میکند. دیسک «آندری روبلف» با ۱۵ قطعه، اثری رمانتیک و گسترده محسوب میشود. دیسک «سولاریس» شامل ۱۷ قطعه است و در قلب آن، واریاسیونهایی بر پرلود کرال در فا مینور باخ قرار دارد که بهعنوان تم «زمین» در فیلم به کار رفته است. دیسک «آینه» با ۱۴ قطعه و دیسک «استاکر» با ۷ قطعه، مجموعه را با فضایی مراقبهگونه و فلسفی به پایان میرسانند.
جایگاه مجموعه در تاریخ موسیقی فیلم
«Tarkovsky» سندی از یک گفتوگوی هنری است. همانطور که یکی از منتقدان اشاره کرده، «چیزی بهطور خاموش تکاندهنده در رویارویی با این موسیقیهای متن در سال ۲۰۲۶ وجود دارد. تارکوفسکی نزدیک به چهل سال پیش درگذشت، آرتمیف در ۲۰۲۲ و آوچینیکوف چند سال پیش از او». این مجموعه فرصتی است تا موسیقیای که سالها بهصورت پراکنده در دسترس بود، یکجا و با کیفیتی بازسازیشده تجربه شود و پیوند عمیق میان تصویر و صدا در سینمای تارکوفسکی بار دیگر زنده گردد.
